Z kuşağı indirimleri sosyal medyadan, Baby Boomer kuşağı arama motorlarından buluyor

Kaspersky’nin araştırmasına göre Z kuşağının yüzde 48’i indirim ve kampanyaları sosyal medya ve içerik üreticileri aracılığıyla keşfediyor. Baby Boomer kuşağı ise arama motorlarını (yüzde 38) ve markaların web sitelerini (yüzde 39) tercih ediyor. Araştırma, 2026 indirim sezonu öncesinde dünya genelindeki 7.200 çevrim içi tüketici arasında yapıldı ve Türkiye de çalışmaya dahil edildi.

Türkiye’de tüm yaş gruplarında indirim ve kampanyalardan haberdar olmak için en sık başvurulan kanallar arasında markaların web siteleri ve mobil uygulamaları (yüzde 39), fiyat karşılaştırma siteleri (yüzde 38), çevrim içi pazaryerlerindeki reklamlar (yüzde 36), arama motorları (yüzde 32), aile, arkadaş ve iş çevresinden gelen tavsiyeler (yüzde 31) ve çevrim içi mağaza bildirimleri (yüzde 30) yer alıyor. Katılımcıların yüzde 29’u sosyal medya ve içerik üreticilerini, yüzde 28’i e-postaları, yüzde 28’i çevrim içi reklamları tercih ettiğini belirtiyor. Yapay zekâ destekli önerilerle özel tekliflerden haberdar olduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 20.

Z ve Y kuşağının alışveriş alışkanlıkları

Küresel sonuçlara göre Z ve Y kuşakları indirimleri keşfetmek için en çok sosyal medya ve içerik üreticilerinin önerilerine başvuruyor. Bu kanalı tercih edenlerin oranı tüm katılımcılarda yüzde 41, Z kuşağında yüzde 48, Y kuşağında yüzde 45. Z kuşağı ayrıca markaların resmi web sitelerini ve çevrim içi reklamları yüzde 41 oranında tercih ediyor. Z kuşağının yüzde 19’u yapay zekâ önerilerinin, yüzde 20’si ise markaların mesajlaşma uygulamaları üzerinden kurduğu iletişimin satın alma kararlarında etkili olduğunu söylüyor.

Kaspersky’ye göre alışveriş giderek bir eğlence deneyimine dönüşürken siber tehditler de aynı dijital kanallardan yayılıyor. 2026 yılında yaygınlaşan yöntemlerde dolandırıcılar TikTok ve Instagram üzerinden var olmayan ürünleri satmak için yapay zekâ ve deepfake teknolojilerini kullanıyor. Yapay zekâyla üretilen karakterler el yapımı olduğu iddia edilen ürünleri ya da mucize etki vaat eden sağlık ürünlerini tanıtarak tüketicileri doğrudan ödemeye yönlendiriyor. Tüketiciler ya başka platformlarda çok daha ucuza satılan seri üretim bir ürünle karşılaşıyor ya da ödedikleri parayı tamamen kaybediyor.

Yapay zekâyla üretilen ürün görselleri ve açıklamalar da risk oluşturuyor. Teslim edilen ürünler, satın alma öncesindeki görsellerden ve açıklamalardan önemli ölçüde farklı olabiliyor. TikTok Shop yapay zekâyla üretilen yanıltıcı reklamları denetlediğini belirtse de tüketicilerin tekliflerin güvenilirliğini kendilerinin sorgulaması gerekiyor.

Kaspersky, sosyal ağlarda cazip teklifleri inceleyen tüketicilere şu adımları öneriyor: Satıcının profilini inceleyin; hesabın yeni açılmış olması ya da kullanıcı adının defalarca değiştirilmiş olması şüpheli bir işarettir. Yorumları kontrol edin; yorumlar kapalıysa ya da yalnızca bot hesapların tekdüze ifadelerinden oluşuyorsa temkinli olun. Yapay zekâ içeriğine özgü işaretlere dikkat edin; giysilere karışıp kaybolan saç telleri ya da birbirine geçmiş gibi görünen nesneler yapay zekânın klasik izleri arasında yer alıyor. İçeriğin yapay zekâyla üretilmiş olması ürünün sahte olduğu anlamına gelmese de dikkatli olmayı gerektirir. TikTok ve Instagram yapay zekâ içeriklerinin etiketlenmesini zorunlu tutuyor; etiketsiz paylaşılan bu tür gönderiler tek başına uyarı işaretidir. Her zaman platformun güvenli ödeme sistemlerini kullanın; Instagram Checkout, Facebook Pay ya da PayPal gibi altyapıları tercih edin. Kaspersky Premium bünyesindeki Çevrim İçi Ödeme Koruması da finansal işlemlere ek bir güvenlik katmanı sağlayabilir.

Baby Boomer kuşağı ve arama motorları

Araştırma, 61 yaş ve üzerindeki Baby Boomer kuşağının daha geleneksel yöntemleri sürdürdüğünü gösteriyor. Bu kuşaktan tüketicilerin yüzde 38’i indirimlere arama motoru sonuçları üzerinden ulaşırken, yüzde 39’u doğrudan mağaza web sitelerini ziyaret ediyor. Bu kuşakta indirim ve kampanyalara ilgisi olmadığını söyleyenlerin oranı yüzde 11 ile tüm yaş grupları arasında en yüksek seviyede.

Kampanya e-postaları Y kuşağı, X kuşağı ve Baby Boomer kuşağındaki tüketicilerin yaklaşık yüzde 30’u için hâlâ önemli bir bilgi kaynağı; Z kuşağında bu oran yüzde 26. Tüm yaş gruplarında yaklaşık yüzde 30 oranında tüketici indirimleri aile, arkadaş ve iş arkadaşı tavsiyeleriyle öğreniyor. Televizyon, radyo, basılı yayınlar ve açık hava reklamları yüzde 21 ve yüzde 17 oranında ilgi görüyor. Yapay zekâ destekli alışveriş araçlarına ilgi de yüzde 17 seviyesinde. E-postalar, perakendecilerin web siteleri ve çevrim içi pazaryerleri ise tanıdık ve güvenilir olmaları nedeniyle siber suçluların öncelikli hedefleri arasında kalmaya devam ediyor.

Kaspersky, bu kanallarda güvenli alışveriş için şu alışkanlıkları öneriyor: Gerçek olamayacak kadar cazip tekliflere karşı dikkatli olun. Ziyaretçileri hemen karar vermeye zorlayan sitelerden ve iade ya da değişim kabul etmeyen satıcılardan uzak durun. URL adreslerindeki küçük yazım hatalarını ve sıra dışı karakterleri dikkatle inceleyin. E-posta ya da mesajlaşma uygulamasındaki bağlantılarla bir siteye ulaştıysanız ekstra temkinli olun. Sahte sitelerle ve kimlik avı sayfalarıyla karşılaşmamak için Kaspersky Premium gibi güçlü bir anti-phishing bileşenine sahip bir güvenlik çözümü kullanılması öneriliyor. Kaspersky Premium, 2025 yılında bağımsız test laboratuvarı AV-Comparatives’in Sahte Mağaza Tespiti testinde "Onaylı" sertifikasını almaya hak kazandı. Çevrim içi alışverişler için ayrı bir kart ya da sanal kart kullanın ve tüm banka ve kredi kartı hesaplarında işlem bildirimlerini etkinleştirin. Kart bilgileri ve kimlik doğrulama verileri için Kaspersky Password Manager gibi şifrelenmiş bir dijital kasa kullanılabilir.

Kaspersky Tüketici İş Biriminden Sorumlu Başkan Yardımcısı Marina Titova, "Dijital eğilimlerin tüm yaş gruplarında çevrim içi satın alma alışkanlıklarını yeniden şekillendirdiğini görüyoruz" dedi. Titova, geleneksel kampanya kanallarının yerini internet üzerinden sunulan tekliflere, arama motorlarının ve marka sitelerinin önüne de sosyal medya ve yapay zekânın geçmeye başladığını belirtti. "Genç kuşaklar alışverişi bir eğlence deneyimi olarak görürken, ileri yaş grupları alışverişe daha çok ihtiyaç duydukları ürünleri bulmaya yönelik bir faaliyet olarak yaklaşıyor. Ne yazık ki tercih ettikleri alışveriş yöntemi ne olursa olsun, hiçbir yaş grubu siber tehditlere karşı tamamen güvende değil." Titova, bu tehditlerin gelişmiş yapay zekâ dolandırıcılığında da kimlik avı amacıyla gönderilen bir e-postada da karşımıza çıkabildiğini ekledi. Kaspersky’nin, tüketicilerin hangi kanalı tercih ettiğinden bağımsız olarak çok katmanlı koruma sağlamayı hedeflediğini söyledi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı