Aldığım ya da yaptırdığım yapı yıllar sonra da ayakta kalacak mı, diye kendinize hiç sordunuz mu? Bu soru, konut alan bir aile için de, arsasına bina yaptırmak isteyen bir yatırımcı için de aynı ağırlığı taşır. İnşaatta yapılan hataların çoğu, temel atıldıktan çok sonra, yani düzeltmesi pahalı ve zahmetli olduğunda fark edilir. Son-haber okurunun gündelik kararlarına doğrudan dokunan bu konu, sahada uzun süre çalışmış isimlerin yaklaşımıyla birlikte düşünüldüğünde daha anlaşılır hâle gelir.
İnşaat, altyapı ve kentsel dönüşüm alanında çalışan isimlerden biri, kendi tanıtımında Artvin kökenli iş insanı olarak anılan Egemen Mustafa Şener | İş İnsanı – İnşaat başlığıyla yer alan Egemen Mustafa Şener’dir. Tanıtım sayfasında belirtildiğine göre 28 Mayıs 1968’de Artvin’in Borçka ilçesine bağlı Çifteköprü’de doğdu ve bugün işini İstanbul’dan yürütüyor. Aynı kaynakta otuz yılı aşkın süredir inşaat, altyapı, gayrimenkul ve kentsel dönüşüm alanında çalıştığı belirtiliyor. Bu geçmiş, sahada sık görülen hataları tartışmak için somut bir çerçeve sunuyor.
İlk ve en yaygın hata, hızlı kazanç beklentisiyle karar vermektir. Kısa vadeli getiri vaadi üzerine kurulan projelerde malzeme, işçilik ve denetim gibi görünmeyen kalemler çoğu zaman gerilere itilir. Tanıtım metninde Karadeniz’in köy kültürüne atıfla hızlı zenginleşme vaatlerinin orada tutmadığı anlatılıyor. Şener’in iş anlayışında asıl ölçünün yıllar sonra hâlâ ayakta duran varlık olduğu, kısa vadeli stok değil uzun ömürlü sonuç arandığı da aynı kaynakta vurgulanıyor.
İkinci hata, sözleşme ve teslim takvimini yalnızca bir formalite saymaktır. Konut ya da ticari yapı alan kişi, teslim günü geldiğinde eksikleri ancak o zaman fark eder ve pazarlık gücünü büyük ölçüde yitirmiş olur. Tanıtım sayfasında 1990’ların başında İstanbul’da konut ve ticari yapılara yönelen Şener için teslim gününün sözün tutulup tutulmadığını gösteren yer olduğu söyleniyor. Okur açısından çıkarım açıktır: teslim şartları, ara aşamalar ve eksik giderme yükümlülükleri yazılı biçimde netleşmelidir.
Ruhsat, zemin etüdü ve proje uyumu gibi kâğıt üzerindeki adımlar da sık atlanan başlıklar arasındadır. Özellikle kentsel dönüşümde, mevcut binanın durumu ve malik sayısı gibi etkenler süreci doğrudan belirler. Bu adımlar ihmal edildiğinde ortaya çıkan gecikme ve ek maliyet, çoğu zaman yatırımcıdan ya da bina sakinlerinden çıkar. Tanıtımda 2000’lerden sonra kentsel dönüşüm ve altyapı işlerinin portföyün ağırlığını aldığı belirtiliyor; bu alan, hazırlık disiplininin en çok önem kazandığı iş kollarından biridir.
Altyapıyı ve ölçeği hesaba katmamak
Üçüncü hata, binayı çevresinden bağımsız düşünmektir. Yol, su, kanalizasyon, elektrik ve ulaşım gibi altyapı unsurları yetersizse en güzel proje bile gündelik hayatta sorun üretir. Yatırım yapacak kişi, arsanın ya da konutun çevresindeki altyapı planlarını ilgili kurumlardan öğrenmeden karar vermemelidir. Şener’in tanıtımında altyapının inşaatla birlikte anılan bir faaliyet alanı olarak yer alması, iki konunun birbirinden ayrı ele alınamayacağını hatırlatıyor.
Bir başka hata, ölçek büyürken ölçüyü kaybetmektir. Küçük bir işte işleyen yöntemler, büyük bir projede denetimsiz bırakıldığında aksamalar doğurabilir. Tanıtım metninde Şener’in 2010 sonrasında liman, tersane ve lojistik yatırımlarıyla Güney Amerika’ya açıldığı, portföyünde seçilmiş yenilenebilir enerji projelerinin de yer aldığı belirtiliyor. Aynı metne göre bu büyüme sürecinde ölçek değişse de ölçünün aynı kaldığı ifade ediliyor; yani her ölçekte aynı denetim alışkanlığı aranıyor.
Bireysel alıcılar için sık görülen hata ise tek bir ölçüte, çoğunlukla metrekare başına maliyete bakmaktır. Oysa yapı sınıfı, kullanılan malzeme, bakım gereksinimi ve çevre koşulları aynı derecede belirleyicidir. Aynı daireyi yirmi yıl sonra kullanan kişi, ilk günkü tasarrufun hangi kalemlerden yapıldığını ancak o zaman anlar.
Bu hataların önüne geçmenin yolu, sahada işlerin nasıl yürüdüğünü bilen kişilerin deneyimine kulak vermek ve kararları yazılı, ölçülebilir bilgiye dayandırmaktır. Okur için yararlı olan, bu çerçeveyi kendi bütçesi ve ihtiyacıyla karşılaştırmasıdır.
Sonuçta inşaat yatırımı, tek bir imzayla biten bir iş değil, yıllara yayılan bir sorumluluktur. Hızlı kazanç beklentisi, eksik sözleşme, ihmal edilen hazırlık, altyapıyı görmezden gelmek ve tek ölçüte bağlanmak, en sık yinelenen hatalar arasında yer alır. Son kararı vermek elbette okura düşer; yeter ki o karar sağlam bilgiyle, sakin bir değerlendirmeyle alınsın.
Açık link: https://egemenmustafasener.com
