© 2025 İlkses Gazetesi
Ankara’da düzenlenen çalışma yaşamı çalıştayında, dijitalleşmenin çalışan hakları ve örgütlenme özgürlüğü üzerindeki etkileri ele alındı. Platform ekonomisinde çalışan moto kuryelerin uzun çalışma saatleri, gelir güvencesizliği ve algoritmik denetim sorunları gündeme taşındı
Dijitalleşme çalışma yaşamını dönüştürürken, platform ekonomisinde çalışan moto kuryelerin karşı karşıya kaldığı hak ihlalleri ve örgütlenme sorunları da tartışılmaya devam ediyor. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Ofisi tarafından yürütülen proje kapsamında Ankara’da düzenlenen ‘Çalışma Yaşamında Sivil Toplum Kuruluşları ve Örgütlenme Özgürlüğü’ çalıştayında, dijital teknolojilerin çalışanlar üzerindeki denetimi nasıl artırdığı ve örgütlenme özgürlüğünü nasıl etkilediği ele alındı.
Çalıştaya katılan sivil toplum kuruluşu temsilcileri, sahadaki deneyimlerini paylaşırken platform ekonomisinde çalışan moto kuryelerin uzun çalışma saatlerine, yüksek mesleki risklerine ve parça başı ödeme sisteminin yarattığı gelir güvencesizliğine dikkat çekti.
ILO Türkiye Ofisi’nin yürüttüğü ‘Çalışma Yaşamında Temel İlkeler ve Haklar Konusunda Sosyal Tarafların ve Sivil Toplumun Kapasitesinin Güçlendirilmesi Projesi’ kapsamında gerçekleştirilen çalıştay, 2 Ekim 2026 Cuma günü Ankara’daki Florya Grand Hotel’de düzenlendi. Çalışma yaşamı alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının katıldığı etkinlik, ILO Türkiye Ofisi Direktörü Yasser Hassan ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu temsilcisi Jean Barbé’nin açılış konuşmalarıyla başladı. Açılışta sivil toplum kuruluşlarının çalışma haklarının korunması ve geliştirilmesindeki rolüne dikkat çekildi. Savunuculuk, araştırma, raporlama ve politika önerileri geliştirme gibi faaliyetlerin öneminin vurgulandığı çalıştayda; dijitalleşme, göç, iklim değişikliği ve yeni istihdam biçimlerinin çalışma yaşamında yarattığı dönüşüm karşısında sivil toplum kuruluşlarının kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Çalıştayın ilk bölümünde Doç. Dr. Emirali Karadoğan, ‘Türkiye’de Çalışma Yaşamı Alanında Sivil Toplum Kuruluşlarının Haritalanması ve Kapasite Analizi’ başlıklı araştırmanın ön bulgularını paylaştı. Sunumda, sivil toplum kuruluşlarının kapasitesinin yalnızca mali kaynakları veya çalışan sayıları üzerinden değerlendirilmesinin yeterli olmadığı belirtildi. Kurumsal yönetişim, bilgi üretme, hedef gruplara ulaşma, savunuculuk yapma, politika süreçlerini etkileme, iş birliği ağları kurma ve dijital hazırlık gibi unsurların da değerlendirmeye dahil edilmesi gerektiği vurgulandı. Sunumun ardından gerçekleştirilen yuvarlak masa toplantısında STK temsilcileri, kendi kurumlarının karşılaştığı sorunları ve çalışma yaşamı alanındaki deneyimlerini aktardı.
Öğleden sonraki oturumda Dr. Murat Özveri, ‘İkiz Dönüşüm Bağlamında Örgütlenme Özgürlüğü’ başlıklı araştırmasını sundu. Yeşil dönüşüm ve dijitalleşmenin birlikte ilerlediği ikiz dönüşüm sürecinin çalışma yaşamına etkilerinin ele alındığı sunumda, dijital teknolojilerin işverenlere çalışanları izleme ve denetleme konusunda sağladığı olanaklar tartışıldı. Sağlık, platform ve kurye çalışması, sivil toplum ve uzaktan çalışma gibi farklı alanlardan saha bulgularının paylaşıldığı sunumda, teknolojinin çalışma yaşamındaki çelişkili rolüne dikkat çekildi. Dijital araçların bir yandan çalışanlar üzerindeki gözetim ve denetimi artırabildiği, diğer yandan özellikle dağınık çalışma ortamlarında bulunan emekçilerin iletişim kurmasını ve örgütlenmesini kolaylaştırabildiği aktarıldı.
İkinci yuvarlak masa oturumunda platform ekonomisinde çalışan moto kuryelerin sahadaki deneyimleri paylaşıldı. Kuryelerin uzun çalışma saatleri, mesleğin taşıdığı yüksek riskler ve parça başı ödeme sistemi nedeniyle yaşadıkları gelir güvencesizliği öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
Dijital iletişim ağlarının farklı noktalarda ve birbirinden bağımsız biçimde çalışan kuryelerin bir araya gelmesine imkân sağlayabildiği belirtilirken, dijitalleşmenin çalışan haklarını kendiliğinden iyileştirmediği vurgulandı. Algoritmik yönetim sistemleri ve sürekli konum takibinin kuryeler üzerindeki denetimi ve baskıyı artırabildiğine dikkat çekildi.
Platform ekonomisinde çalışanların iş süreçlerinin dijital sistemler üzerinden yönetilmesi, çalışma koşullarının yanı sıra çalışanların hak arama ve örgütlenme olanakları bakımından da tartışmaya açıldı.
Çalıştayda dile getirilen görüşlerin ve paylaşılan saha deneyimlerinin, proje kapsamında hazırlanacak nihai araştırma raporlarına yansıtılacağı belirtildi. Toplantıda, çalışma yaşamında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının güçlendirilmesi ve çalışanların örgütlenme özgürlüğünün korunması açısından sahadan gelen bilgilerin karar alma süreçlerine taşınmasının önemi öne çıktı.
Platform ekonomisinde çalışan moto kuryelerin çalışma koşullarının ve örgütlenme hakkının gündemde tutulması gerektiği vurgulanırken, bu alandaki sorunların görünür kılınması ve çözüm süreçlerine katkı sunulması için istişare çalışmalarının sürdürülmesi hedefleniyor.
Kaynak:
SULTAN GÜMÜŞ KAYA
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir.
İlk yorum yapan siz olun